Czas czytania:7 Minuty, 36 Sekundy

Tarczyca wytwarza hormony, które odgrywają rolę w wielu różnych układach w całym ciele. Kiedy tarczyca wytwarza za dużo lub za mało tych ważnych hormonów, nazywa się to chorobą tarczycy. Istnieje kilka różnych rodzajów chorób tarczycy, w tym nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, zapalenie tarczycy i Hashimoto.

Czym jest tarczyca?

Tarczyca to mały narząd znajdujący się z przodu szyi, inaczej nazywana gruczołem tarczowym, to nieparzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego. Ma kształt motyla, mniejszy w środku z dwoma szerokimi skrzydłami, które rozciągają się z boku gardła. Tarczyca to gruczoł. Gruczoły są w całym ciele, gdzie tworzą i uwalniają substancje, które pomagają ciału robić określone rzeczy. Tarczyca wytwarza hormony, które pomagają kontrolować wiele funkcji życiowych organizmu.

 Kiedy tarczyca nie działa prawidłowo, może mieć wpływ na całe ciało. Jeśli ciało wytwarza zbyt dużo hormonów tarczycy, może być to nadczynnością tarczycy. Jeśli ciało wytwarza zbyt mało hormonów tarczycy, nazywa się to niedoczynnością tarczycy. Oba stany są poważne i wymagają leczenia przez lekarza.

Co robi tarczyca?

Tarczyca ma ważną pracę do wykonania w twoim ciele uwalnia i kontroluje hormony tarczycy, które kontrolują metabolizm. Metabolizm to proces, w którym żywność, którą przyjmujesz do swojego ciała, przekształca się w energię. Ta energia jest wykorzystywana w całym ciele, aby zapewnić prawidłowe działanie wielu systemów organizmu. Tarczyca kontroluje metabolizm za pomocą kilku określonych hormonów — T4 (tyroksyna) i T3 (trójjodotyronina). Te dwa hormony są wytwarzane przez tarczycę i informują komórki organizmu, ile energii należy zużyć. Kiedy tarczyca działa prawidłowo, utrzymuje odpowiednią ilość hormonów, aby utrzymać prawidłowy metabolizm.

Wszystko to jest nadzorowane przez przysadkę mózgową. Umieszczoną w środku czaszki, poniżej mózgu, przysadka mózgowa monitoruje i kontroluje ilość hormonów tarczycy w krwiobiegu. Kiedy przysadka wyczuje brak hormonów tarczycy lub wysoki poziom hormonów w twoim ciele, dostosuje ich ilość za pomocą własnego hormonu. Hormon ten nazywany jest hormonem stymulującym tarczycę (TSH). TSH zostanie wysłany do tarczycy aby organizm wrócił do normy.

Czym jest choroba tarczycy?

Choroba tarczycy to ogólny termin określający stan chorobowy, który uniemożliwia tarczycy wytwarzanie odpowiedniej ilości hormonów. Tarczyca zazwyczaj wytwarza hormony, które utrzymują normalne funkcjonowanie organizmu. Kiedy tarczyca wytwarza zbyt dużo hormonów tarczycy, ciało zbyt szybko zużywa energię. Nazywa się to nadczynnością tarczycy. Zbyt szybkie używanie energii nie tylko sprawi, że się szybciej będziesz się męczył może sprawić, że Twoje serce zacznie bić szybciej, schudniesz nie planując tego, a nawet możesz czuć się ciągle zdenerwowany lub podirytowany. Z drugiej strony tarczyca może wytwarzać za mało hormonu tarczycy. Nazywa się to niedoczynnością tarczycy. Kiedy masz zbyt mało hormonów tarczycy w organizmie, możesz czuć się zmęczony, możesz przybierać na wadze, a także możesz nie tolerować niskich temperatur. Te dwa główne zaburzenia mogą być spowodowane różnymi stanami. Mogą być również przekazywane dziedzicznie.

Kogo dotyka choroba tarczycy?

Choroba tarczycy może dotknąć każdego — mężczyzn, kobiety, niemowlęta, nastolatki i osoby starsze. Może występować przy urodzeniu (zazwyczaj niedoczynność tarczycy) i rozwijać się wraz z wiekiem. U kobiet zaczyna się często po penopauzie.

Szacuje się, że już 20 proc. naszego społeczeństwa choruje na tarczycę. Większość przypadków dotyczy kobiet, które mają problemy z tym gruczołem, aż dziewięć razy częściej niż mężczyźni.

Możesz być bardziej narażony na rozwój choroby tarczycy, jeśli:

  • Masz rodzinną historię chorób tarczycy.
  • Masz schorzenie (mogą one obejmować niedokrwistość złośliwą, cukrzycę typu 1, pierwotną niedoczynność nadnerczy, toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów, zespół Sjögrena i zespół Turnera).
  • Masz powyżej 60 lat (zwłaszcza kobiety).
  • Przebyłeś w przeszłości leczenie choroby tarczycy lub raka (tyroidektomia lub radioterapia).

Jakie  objawy mogą wystąpić w przypadku choroby tarczycy?

Istnieje wiele różnych objawów, które mogą wystąpić w przypadku choroby tarczycy. Niestety objawy choroby tarczycy są często bardzo podobne do objawów innych schorzeń . Może to utrudnić ustalenie, czy twoje objawy są związane z problemem z tarczycą, czy z czymś zupełnie innym. W większości objawy choroby tarczycy można podzielić na dwie grupy — te związane ze zbyt dużą ilością hormonów tarczycy (nadczynność tarczycy) oraz te związane z niedoborem hormonu tarczycy (niedoczynność tarczycy).

Objawy nadczynności tarczycy:

  • Doświadczanie niepokoju, drażliwości i nerwowości.
  • Problemy ze snem.
  • Tracenie na wadze.
  • Posiadanie powiększonej tarczycy.
  • Osłabienie mięśni i rozdrażnienie.
  • Doświadczanie nieregularnych miesiączek lub zatrzymanie cyklu miesiączkowego.
  • Uczucie wrażliwości na ciepło.
  • Problemy ze wzrokiem lub podrażnienie oczu.

Objawy niedoczynności tarczycy:

  • Uczucie zmęczenia.
  • Przybieranie na wadze.
  • Pogorszenie pamięci.
  • Częste i obfite miesiączki.
  • Posiadanie suchych i szorstkich włosów.
  • Chrypa
  • Doświadczanie nietolerancji na niskie temperatury.

Wypadanie włosów jest objawem choroby tarczycy, szczególnie niedoczynności tarczycy. Jeśli zaczniesz odczuwać nadmierne wypadanie włosów i jesteś tym zaniepokojony, porozmawiaj ze swoim lekarzem. Należy jednak pamiętać, że wypadanie włosów od 50 do 100 dziennie jest normalne.

Jak diagnozuje się chorobę tarczycy?

Czasami choroba tarczycy może być trudna do zdiagnozowania, ponieważ objawy można łatwo pomylić z objawami innych schorzeń. Możesz odczuwać podobne objawy, gdy jesteś w ciąży lub gdy się starzejesz. Na szczęście istnieją testy, które mogą pomóc w ustaleniu, czy objawy są spowodowane problemem z tarczycą. Testy te obejmują:

  • Badania krwi. Jednym z sposobów diagnozowania problemu tarczycy są badania krwi. Badania krwi tarczycy służą do określenia, czy tarczyca działa prawidłowo, mierząc ilość hormonów tarczycy we krwi. Testy te wykonuje się, pobierając krew z żyły w ramieniu. Badania krwi tarczycy służą do sprawdzenia, czy masz nadczynność tarczycy czy niedoczynność tarczycy.

Konkretne badania krwi, które zostaną wykonane w celu zbadania tarczycy, mogą obejmować:

  • Hormon stymulujący tarczycę (TSH) jest wytwarzany w przysadce mózgowej i reguluje równowagę hormonów tarczycy — w tym T4 i T3 — we krwi. Jest to zwykle pierwszy test, który wykona Twój dostawca, aby sprawdzić nierównowagę hormonów tarczycy. W większości przypadków niedobór hormonu tarczycy (niedoczynność tarczycy) wiąże się z podwyższonym poziomem TSH, podczas gdy nadmiar hormonu tarczycy (nadczynność tarczycy) wiąże się z niskim poziomem TSH. Jeśli TSH jest nieprawidłowe, można wykonać bezpośredni pomiar hormonów tarczycy, w tym tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3), w celu dalszej oceny problemu. Zakres normy TSH wynosi od 0,32 do 5,0 mU/l dla osoby dorosłej.
  • Testy tyroksyny na niedoczynność i nadczynność tarczycy oraz stosowane do monitorowania leczenia zaburzeń tarczycy. Niski poziom T4 obserwuje się w przypadku niedoczynności tarczycy, podczas gdy wysoki poziom T4 może wskazywać na nadczynność tarczycy.
  • Testy trijodotyroniny pomagają zdiagnozować nadczynność tarczycy lub wykazać nasilenie nadczynności tarczycy. Niskie poziomy T3 można zaobserwować w niedoczynności tarczycy, ale częściej test ten jest przydatny w diagnostyce i leczeniu nadczynności tarczycy, w której poziomy T3 są podwyższone.

Dodatkowe badania krwi mogą obejmować:

  •  Przeciwciała tarczycy: Testy te pomagają zidentyfikować różne typy autoimmunologicznych stanów tarczycy.
  • Kalcytonina: Ten test służy do diagnozowania przerostu komórek i raka rdzeniastego tarczycy, które są rzadkimi chorobami tarczycy.
  • Tyreoglobulina: Ten test służy do diagnozowania zapalenia tarczycy (zapalenia tarczycy) i monitorowania leczenia raka tarczycy.
  • Badania obrazowania lekarz może wykonać badanie obrazowe zwane skanowaniem tarczycy. Dzięki temu może przyjrzeć się tarczycy, aby sprawdzić, czy nie ma zwiększonego rozmiaru, kształtu lub narośli (guzki). Lekarz może również skorzystać z badania obrazowego zwanego USG. Jest to procedura diagnostyczna polegająca na przesyłaniu przez tkanki ciała fal dźwiękowych o wysokiej częstotliwości, niesłyszalnych dla ludzkiego ucha. Echa są rejestrowane i przekształcane w obrazy wideo lub fotograficzne. USG zwykle trwa około 20 do 30 minut.
  • Innym sposobem na szybkie sprawdzenie tarczycy jest badanie fizykalne w gabinecie lekarza. Jest to bardzo prosty i bezbolesny test, w którym twój lekarz wyczuwa twoją szyję pod kątem wzrostu lub powiększenia tarczycy.

Jak leczy się choroby tarczycy?

Celem  lekarza jest przywrócenie normalnego poziomu hormonów tarczycy. Można to zrobić na wiele sposobów, a każde konkretne leczenie będzie zależeć od przyczyny choroby tarczycy.

 Jeśli masz wysoki poziom hormonów tarczycy (nadczynność tarczycy), opcje leczenia mogą obejmować:

  • Leki przeciwtarczycowe są to leki, które powstrzymują tarczycę przed wytwarzaniem hormonów.
  • Radioaktywny jod: to leczenie uszkadza komórki tarczycy, zapobiegając wytwarzaniu wysokiego poziomu hormonów tarczycy.
  • Beta-blokery: Te leki nie zmieniają ilości hormonów w twoim ciele, ale pomagają kontrolować objawy.
  • Chirurgia: Bardziej trwała forma leczenia, lekarz może chirurgicznie usunąć tarczycę. Celem zabiegu jest powstrzymanie tarczycy do tworzenia hormonów. Jednak przez resztę życia trzeba przyjmować hormony zastępcze tarczycy.

Jeśli masz niski poziom hormonów tarczycy (niedoczynność tarczycy), główną opcją leczenia jest:

  • Lek zastępujący tarczycę. Lek jest syntetycznym sposobem na dodanie hormonów tarczycy z powrotem do organizmu. Stosując leki, możesz kontrolować choroby tarczycy i żyć normalnie.

Czy mogę sprawdzić swoją tarczycę w domu?

Możesz zrobić szybkie i łatwe badanie swojej tarczycy w domu. Jedynymi narzędziami potrzebnymi do przeprowadzenia tego badania są lustro i szklanka wody. Aby wykonać badanie tarczycy, wykonaj następujące kroki:

  1. Zacznij od określenia, gdzie znajduje się twoja tarczyca. Generalnie tarczycę znajdziesz z przodu szyi, między obojczykiem a jabłkiem Adama. U mężczyzn znacznie łatwiej dostrzec jabłko Adama. W przypadku kobiet zwykle najłatwiej jest patrzeć od obojczyka w górę.
  2. Odchyl głowę do tyłu, patrząc w lustro. Spójrz na swoją szyję i postaraj się przyjrzeć .
  3. Gdy będziesz gotowy, napij się wody, z głową odchyloną do tyłu. Obserwuj swoją tarczycę podczas połykania. Podczas tego testu szukasz grudek lub guzków. Możesz je zobaczyć, gdy połkniesz wodę. Powtórz ten test kilka razy, aby dobrze przyjrzeć się swojej tarczycy. Jeśli zauważysz jakiekolwiek guzki lub guzki, skontaktuj się ze swoim lekarzem.

Czy z chorobą tarczycy mogę żyć normalnie?

Choroba tarczycy jest często chorobą trwającą całe życie, którą trzeba stale leczyć. Często wiąże się to z codziennym przyjmowaniem leków. Lekarz będzie monitorował leczenie i wprowadzał zmiany w czasie. Jednak zwykle możesz żyć normalnie z chorobą tarczycy. Znalezienie odpowiedniej opcji leczenia i kontrolowania poziomu hormonów może zająć trochę czasu, ale wtedy osoby z tego typu schorzeniami mogą zwykle żyć bez wielu ograniczeń.

Ostatnia aktualizacja wpisu 2022-09-16

Autor publikacji:

Eliza z obcasywsieci.pl

Od 2012 roku dzieli się wiedzą i pasją z internautami. Pedagog z doświadczeniem oraz ciekawymi przemyśleniami dotyczącymi różnych sfer życiowych. Publikuje na obcasywsieci.pl od 2014

Kliknij na gwiazdkę i oceń!

Średnia ocena / 5. Liczba głowsów:

Poprzedni wpis Cukrzyca – objawy, przyczyny, sposoby leczenia
Następny wpis Hashimoto – przyczyny, objawy